Doğumdan Sonraki İlk 24 Saat: Erken Ten Teması


Erken ten teması, doğumdan hemen sonra ve ilk 1 saatlik süre içinde annenin çıplak göğsüne bebeğin prone (yüzüstü) pozisyonunda yine çıplak olarak yatırılmasını içermektedir. Doğumdan hemen sonra bebeğin annesinin göğsü ile buluşması, ilk yarım ve en geç 1 saatte emzirilmesi nörohormonal reflekslerin daha erken uyarılarak süt yapımı ve akımı sağlamaktadır.

1970’li yılların başında Ann-Marie Widstrom adında bir ebe hemşire yenidoğan bebekleri doğar doğmaz annelerinin göğsüne koymuş ve bebeklerin sergiledikleri davranışları not etmeye başlamıştır. Widstrom 1990 yılında bu araştırmalarını yayınlamış ve 2011 yılında Sağlıklı Çocuklar Projesi (Healthy Children Project) kapsamında bir film hazırlanmıştır. Bu filmde, sağlıklı bebeklerin doğar doğmaz anneleri ile ten teması sağladıktan sonra, ilk bir saat içinde 9 aşamalı içgüdüsel davranış sergilediği ortaya konmuştur. Bu 9 aşamalı içgüdüsel davranış;

  1. İlk ağlama (doğum ağlaması)
  2. Rahatlama
  3. Uyanma
  4. Hareket etme
  5. Dinlenme
  6. Emekleme (sürünme)
  7. Tanıma
  8. Emme
  9. Uyku olarak belirtilmiştir.
Doğum sonrası ilk saatler

Doğum sonrası ilk saatler

Bu aşamalardan ilki doğum ağlamasıdır. Bebek akciğerlerine hava girmesiyle ağlamaya başlar ve annesinin göğsüne yatırıldığı anda susmaktadır. 2. aşamada bebeğin doğum ağlaması sona erer ve 2-3 dakika kadar sessiz ve hareketsiz bir şekilde annenin göğsünde yatar. 3. aşamada ise hafif baş hareketleri başlar. Gözlerini açar ve bazı dudak hareketleri yapar. Bu hareketleri takiben 4. aşamada ise gözlerini daha da açar, dudak hareketleri artar ve ilk emme hareketleri yapmaya başlar. Bu aktivitelerden sonra 5. aşamada bebek dinlenmektedir. Bu dinlenme araları diğer aşamalar arasında da gerçekleşebilmektedir. Bebek dinlendikten sonra 6. aşama olan emekleme aşamasını sergilemektedir. Memeye daha yakın olmak için başını kaldırır ve ayakları ile küçük itme hareketleri yaparak memeye doğru hareket etmeye başlar. Bebek memeye ulaştıktan sonra yaklaşık 20 dakika sürebilen memeyi tanıma aşaması başlar. Bu 7. aşamada bebek, yalama, dokunma ve masaj ile meme başı ile tanışmaktadır. Meme ile tanışan bebek 8. aşamada ağzını büyük bir şekilde açarak, doğru bir yerleşimle annesini emmeye başlar. Bebek annesini emdikten sonra 9. ve son aşama olan uykuya geçmektedir. İlk 8 aşamanın tamamlanması yaklaşık 1 saati almaktadır.

Bebeğin emme refleksinin en kuvvetli olduğu zaman yani aktif dönemi doğumdan sonraki ilk 20-30 dakika olarak ifade edilmektedir. Eğer bebek bu süre içerisinde annesine verilmezse bebeğin emme refleksi geçici bir süre zayıflar uyaranlara cevabı azalır, emmesi güçleşir ve bebek inaktif döneme yani 9. aşama olan ve yaklaşık 1.5-2 saati alan uyku aşamasına geçmektedir. 2. saatin sonunda bebek tekrar hareketli olduğu ve memeyi aradığı aktif döneme geçmektedir. Bebeğin ilk 1 saatlik aktif dönemi kaçırılırsa, etkili emzirme ancak 2-3 saat sonra gerçekleşebilmektedir. Bu gecikmeden dolayı, bebeğin kan şekerinin düşme eğiliminde olduğu ve anne sütünün daha geç geldiği belirtilmektedir. Bu nedenle anne ve bebeğin aktif oldukları bu anın değerlendirilmesi emzirme başarısının atmasında önemli bir yere sahip olduğu belirtilmektedir.


Vajinal Doğumda Erken Ten Teması

Vajinal doğum sonrasında hastanelerde erken ten temasını desteklemek adına bir takım protokoller geliştirilmeye başlanmıştır. Bu protokoller doğrultusunda doğum sonrasında yapılan K vitamini enjeksiyonu, profilaktik amaçlı göz damlası, el ve ayak izi alma, kilo, boy ölçümü ve banyo gibi bazı rutinlerin ilk emzirmeden sonra yapılması tavsiye edilmektedir. Ayrıca bebeğin ısı, dolaşım solunum ve kan şekerini desteklemek adına sağlıklı doğan her bebeğin doğduktan hemen sonra annesinin göğsüne konulması ve ilk bakımlarının orada gerçekleştirilmesine teşvik edilmektedir.

Sezaryen Doğumda Erken Ten Teması

Hastanelerin bir çoğunda vajinal doğumdan hemen sonra ten teması uygulanmasına imkan verilmesine karşın, çok azında sezaryen sonrası ameliyathanede bu uygulama yapılmaktadır. Çünkü ameliyathanede ten teması yeni bir uygulamadır. Kadın doğum, yenidoğan, anestezi uzmanları, ebeler, hemşireler ve yenidoğan bakımı için sorumlu olan kişilerin, bu uygulamanın anne ve bebek için, kanıta dayalı fiziksel ve ruhsal sağlığa faydaları hakkında eğitilmesi gerekmektedir. Ayrıca sezaryen doğum yapan anneler, gerek rutin uygulamalar gerekse annenin anestezi alması sebebiyle bebeği tutma, emmesini sağlama konusunda vajinal doğum yapan annelere göre daha fazla yardıma ihtiyaç duymaktadır. Bu ihtiyacı karşılamak için zaman ve emeğe ihtiyaç vardır. Dolayısıyla başka hiç bir rutin iş ile ilgilenmeyip sadece erken ten temasını sağlayan, anne ve bebeğin yanından ayrılmadan durumunu sürekli değerlendirebilecek ve emzirmeye destek olabilecek yeterli bilgi ve beceriye sahip bir kişinin görevlendirilmesi gerekmektedir. Erken dönemde emzirmenin başlanmasını sağlamak hemşirelerin temel sorumluluklarındandır.

Bu nedenle erken ten temasını sağlayarak, anne bebek arasındaki güçlü iletişimin sağlanması ve başarılı bir emzirmeye olumlu katkı sağlayabilecek en uygun kişinin de yine hemşire olduğu belirtilmektedir.

Sezaryende erken ten temasını sağlamak amacıyla önceden iyi yapılmış bir planlama ile sorunsuz bir ten teması sağlamak mümkün olabilmektedir. Bunun için, gebe ile önceden görüşülüp, sezaryenden sonra bebeğin göğsüne konulacağı ve erken ten temasının faydalarından bahsedilmektedir. Bebek doğduktan sonra umblikal kordu kesilmekte ve hemşire bebeği hemen annenin çıplak göğsüne prone (yüzüstü) ve horizontal (yatay) şekilde yine çıplak olarak yatırıp kurulamaktadır. Hemşire bu sırada bebeğin ağlamasını ve aktivitesini değerlendirmektedir.

APGAR skoru 8 ve üzeri olması, bebekte ten temasının sağlanmasını engelleyecek bir sağlık probleminin olmadığını göstermektedir . Ayrıca yapılan araştırmalarda erken ten teması için gestasyon yaşı 37 hafta ve üzeri ve ağırlığı 2500 gramın altında olmayan sağlıklı bebekler erken ten teması için tercih edilmektedir . Annenin göğsüne konan bebeğin, ısı kaybını önlemek adına bebeğin başına şapka giydirilir ve üzeri sıcak havlu ile örtülmektedir. Bebeğin mekonyum ve idrar çıkışı anne ile ten temasındayken gerçekleşirse annenin temizlenmesi güç olacağı ve sterilitenin bozulma ihtimali olduğundan bebeğe bez bağlanması tercih edilebilmektedir. Ameliyat bittikten sonra annenin sedyeler arası transportu sırasında bebek ayaklarından nazikçe tutulup vertikal (dikey) pozisyona getirilmekte ve başı annenin iki memesi arasında olacak şekilde pozisyon verilmektedir. Ameliyat sonrası gözlem odasına alınan anne ve bebek başka bir hemşirenin denetimine bırakılmaktadır.  Anne genel anestezi ile sezaryen olsa dahi hemşirenin kontrolünde aynı süreç takip edilebilmektedir ve böylelikle kesintisiz erken ten teması ve emzirme sağlanabilmektedir


Yorumlar

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

mraniye escort
maltepe escort
Pendik Escort
Ataşehir Escort
turk porno